Қозғалыс және қалдықтар

Не үшін керек

Қойма есебі екі сұраққа жауап береді: қазір қанша тауар бар және ол қайда кетті. Қалдықтар мен өзіндік құн құжаттардан құралады — түсімдерден, өткізулерден және осы мақаладағы қойма құжаттарынан.

Есеп бастапқы қалдықтардан басталады. Оларсыз сату кезінде «Товара не хватает на складе» ескертуі шығады: өткізуді сақтауға болады, бірақ қоймадағы қалдық минусқа кетеді.

Не қажет болады

• Склады анықтамалығында кемінде бір қойма — қараңыз: Қоймалар.
• Тауарлар мен қызметтер анықтамалығындағы Товар түріндегі позициялар. Қойма тауарларды есептейді: өткізу мен түсімде Склад өрісі тек Товар позициялары үшін жұмыс істейді.

Қадам-қадаммен

Қоймалар

Қоймаларға арналған бөлек бет жоқ. Склады анықтамалығы кез келген қойма өрісінен ашылады: құжаттардағы Склад, ауыстырудағы Откуда (склад) және Куда (склад), есептердегі Все склады.

1. Қойма өрісінің оң жағындағы анықтамалық белгішесін (лупасы бар парақ) басыңыз — Склады панелі ашылады. Әр жолда қойманың атауы мен мекенжайы тұр.
2. Қойма қосу үшін Создать новый басыңыз. Создать склад формасында Наименование мен Адрес толтырып, Создать басыңыз.
3. «Склад был успешно создан.» хабары шығады. Жаңа қойма тізімде белгіленіп тұр — Выбрать басыңыз.

Қоймалар әлі жоқ болса, өрістің ашылмалы тізімінде «Нет данных» деп жазылады. Оның астындағы Добавить тармағы Создать склад формасын бірден ашады.

Негізгі қойма жаңа өткізу мен түсімге өздігінен қойылады. Негізгі қойма тағайындалмаған кезде тізімдегі бірінші қойма қойылады. Негізгі қойманы тағайындау үшін:

1. Склады панелінде Редактировать басып, керекті қойманы басыңыз.
2. Редактировать склад формасында Основной склад белгілеп, Изменить басыңыз. «Склад был успешно обновлен.» хабары шығады.
3. Түзету режимінен шығу үшін Готово басыңыз.

Бұрынғы негізгі қойма негізгі болудан қалады. Қойманың атауы мен мекенжайы да осылай түзетіледі. Тізімде негізгі қойма белгіленбейді: оның өзгерту формасында Основной склад жалаушасы белгіленген және белсенді емес. Қойманы жоюға болмайды.

Қойма есебін бастау

Бастапқы қалдықтар — Payda-да есеп жүргізе бастаған күні қоймада тұрған тауар.

1. Мәзірден Склад → Движение по складу ашыңыз.
2. Создать басып, Начальные остатки таңдаңыз. Начальные остатки қойындысында әлі құжат жоқ болса, онда Ввести начальные остатки түймесі бар — ол сол форманы ашады.
3. Данные документа блогында Дата документа өрісіне есеп басталатын күнді жазыңыз. Оны өткен күнмен қоюға болады.
4. Склад таңдаңыз.
5. Кестенің астында Добавить басып, жолды толтырыңыз: Номенклатура, Количество және Себестоимость за ед., ₸ — тауар бірлігі сізге қаншаға түсті.
6. Қоймадағы барлық тауарды осылай қосып, Сохранить как черновик басыңыз.
7. Провести басыңыз. «Созданы партии и приходные движения по себестоимости.» хабары шығады.

Себестоимость за ед., ₸ өрісін нөл қалдырмаңыз: Payda болашақ сатудың өзіндік құнын соған қарап есептейді. Бастапқы қалдықтар әр қоймаға бөлек құжатпен енгізіледі. Саны нөлге тең жолдар сақтау кезінде ескерілмейді.

Қойма құжаттары

1. Мәзірден Склад → Движение по складу ашыңыз.

   

2. Керекті құжат түрінің қойындысын таңдаңыз.

3. Құжат құру үшін жоғарғы оң жақтағы Создать басып, түрін таңдаңыз: Перемещение, Списание, Оприходование, Инвентаризация немесе Начальные остатки. Тізім барлық қойындыда бірдей.

4. Құжатты ашу үшін оның жолын басыңыз.

Қойынды	Қашан керек
Перемещения	Тауар бір қоймаңыздан екіншісіне ауысады
Списания	Тауар жоғалды, бүлінді немесе жарамдылық мерзімі өтті
Оприходования	Тауар қоймада сатып алу құжатынсыз пайда болды, мысалы, артығы табылды
Инвентаризации	Тауарды қайта санап, нақты санды есеппен салыстырасыз
Начальные остатки	Payda-да есеп басталғанға дейін қоймада болған тауар

Қойындыда әлі құжат жоқ болса, онда өз түймесі бар: Создать перемещение, Создать списание, Создать оприходование, Создать инвентаризацию немесе Ввести начальные остатки.

Барлық қойындыда №, Дата және Статус бағандары бар. Олардан бөлек ауыстыруларда — Откуда және Куда, есептен шығаруларда — Склад және Причина, кіріске алуларда — Склад және Основание, түгендеулер мен бастапқы қалдықтарда — Склад.

Черновик статусы құжат сақталғанын, бірақ қалдықтарды өзгертпегенін білдіреді. Проведён — қойма қозғалыстары есепке алынды.

Барлық қойма құжаты бір жолмен өтеді:

1. Құжатты толтырып, Сохранить как черновик басыңыз. Құжат нөмір және Черновик статусын алады.
2. Провести басыңыз — бұл түйме тек сақтағаннан кейін шығады. Статус Проведён болып өзгереді, қалдықтар өзгереді.
3. Өткізілген құжатты түзету үшін Распровести басыңыз. Қозғалыстар күшін жояды, құжат қайтадан жобаға айналады: оны түзетіп, сақтап, қайта өткізіңіз.

Позициялар кестенің астындағы Добавить түймесімен қосылады, артық жол оның соңындағы себет белгішесімен жойылады. Дана тауардың саны тек бүтін санмен енгізіледі.

Жалпы жолдан ерекшелік — түгендеу құрған есептен шығарулар мен кіріске алулар, қараңыз: Түгендеу.

Ауыстыру

1. Движение по складу бетінде Создать → Перемещение басыңыз. Перемещение | Создание формасы ашылады.
2. Данные документа блогында Дата документа тексеріңіз — әдепкі бойынша бүгінгі күн тұрады.
3. Откуда (склад) өрісінде тауарды алатын қойманы, Куда (склад) өрісінде — тауарды апаратын қойманы таңдаңыз.
4. Кестенің астында Добавить басып, Номенклатура мен Количество толтырыңыз.
5. Сохранить как черновик, содан кейін Провести басыңыз. «Товар перемещён между складами.» хабары шығады.

Бір өрісте таңдалған қойма екінші өрістің ашылмалы тізімінде көрсетілмейді.

Есептен шығару

1. Создать → Списание басыңыз.
2. Дата документа тексеріп, Склад таңдаңыз.
3. Причина списания таңдаңыз: Потеря, Порча, Истёк срок годности, Недостача по инвентаризации немесе Другое. Әдепкі бойынша Другое тұрады.
4. Кестенің астында Добавить басып, Номенклатура мен Количество толтырыңыз.
5. Сохранить как черновик, содан кейін Провести басыңыз. «Товар списан со склада по себестоимости.» хабары шығады.

Есептен шығаруда баға көрсетілмейді: тауар қоймадан Payda есептейтін өзіндік құн бойынша шығады.

Түгендеу құрған есептен шығару Основание өрісімен ашылады — ол сол түгендеуге сілтеме. Мұндай құжат тек қарауға арналған: онда Сохранить как черновик, Провести және Распровести түймелері жоқ.

Кіріске алу

1. Создать → Оприходование басыңыз.
2. Дата документа тексеріп, Склад таңдаңыз.
3. Кестенің астында Добавить басып, Номенклатура, Количество және Себестоимость за ед., ₸ толтырыңыз — тауар қоймаға осы баға бойынша кіреді.
4. Сохранить как черновик, содан кейін Провести басыңыз. «Товар оприходован на склад по указанной себестоимости.» хабары шығады.

Түгендеу құрған кіріске алулар тізімде Основание бағаны арқылы көрінеді: онда «Инвентаризация №…» сілтемесі тұрады. Ондай есептен шығарулар сияқты, олар да тек қарауға арналған.

Түгендеу

1. Создать → Инвентаризация басыңыз.
2. Дата документа мен Время тексеріңіз — әдепкі бойынша қазіргі сәт тұрады. Есептік сандар осы сәттегі қалдықтар бойынша алынады.
3. Склад таңдаңыз — кесте өздігінен толады: Номенклатура, Учётное количество, Факт. количество және Расхождение. Факт. количество алдымен есептік санға тең.
4. Тауарды қайта санап, Факт. количество өрісін тек нақты сан есептен өзгеше болған жерде түзетіңіз. Расхождение артықты «+» белгісімен, жетіспеушілікті «−» белгісімен көрсетеді.
5. Кестеде жоқ тауарды кестенің астындағы Добавить түймесімен қосыңыз.
6. Сохранить как черновик басыңыз. Хабарда түгендеу нөмірі және «Учётные количества рассчитаны на дату документа.» жазуы болады.
7. Провести басыңыз — айырмашылықтар бойынша құрылатын құжаттармен Проведение инвентаризации терезесі ашылады.
8. Терезені тексеріп, ондағы Провести түймесін басыңыз.

Терезеде не бар	Нені білдіреді
Оприходование излишков	Есептегіден көп болып шыққан тауар. Цена, ₸ бағанындағы бағаны өзгертуге болады — артық тауар қоймаға сол баға бойынша кіреді
Списание недостачи	Аз болып шыққан тауар. Ол өзіндік құн бойынша есептен шығарылады — терезеде оның болжамды мәні көрсетілген
«не хватает остатка» белгісі	Жетіспеушілікті есептен шығаруға ағымдағы қалдық жетпейді: түгендеу күнінен кейін тауар жұмсалып қойған. Провести түймесі белсенді емес

Өткізілген түгендеу артықты кіріске алуды және жетіспеушілікті есептен шығаруды өзі құрып, өткізеді. Оларға сілтемелер Данные документа блогында, Оприходование излишков және Списание недостачи өрістерінде пайда болады.

Айырмашылық болмаса, терезе соны айтады, ал өткізгеннен кейін «Расхождений не было — остатки не изменились.» хабары шығады.

Түгендеу құрған құжаттарды бөлек өзгертуге немесе кері қайтаруға болмайды. Түгендеудің өзіндегі Распровести оларды болдырмай, жояды — «Созданные оприходование и списание отменены и удалены.» хабары шығады.

Сандарды түзеткеннен кейін қойманы, күнді немесе уақытты ауыстырсаңыз, «Перезаполнить таблицу?» терезесі шығады. Перезаполнить жолдарды жаңа сәттегі есептік қалдықтармен алмастырады, енгізілген сандар жоғалады. Отменить кестені сол күйінде қалдырады.

Қалдықтар

1. Мәзірден Склад → Остатки ашыңыз.

   

2. Кезең қорытындыларын қараңыз: Остаток на начало, Приход, Расход және Остаток на конец. Сомалар теңгемен, өзіндік құн бойынша, ал «по всем складам» жазуы қойма таңдалмағанын білдіреді.

3. Бір қойманы қарау үшін оны Все склады өрісінен таңдаңыз.

4. Кезеңді өзгерту үшін күндер жазылған түймені басыңыз. Күнтізбеден күндерді немесе сол жақтағы дайын нұсқаны, мысалы, Прошлый месяц таңдап, Применить басыңыз.

5. Тауарды табу үшін Поиск по номенклатуре өрісіне атауын жаза бастаңыз. Қорытындылар кестемен бірге қайта есептеледі.

6. Тауар тарихын ашу үшін оның жолын басыңыз.

Әдепкі бойынша ағымдағы ай көрсетіледі. Есеп әр өзгерістен кейін өздігінен қайта есептеледі — бөлек түйме жоқ.

Кестеде тек кезең ішінде қалдығы немесе қозғалысы болған тауарлар бар. Әр ұяшықта жоғарыда теңгедегі сома, астында — саны. Қойма таңдалмаса, Склад бағаны шығады.

Баған	Оған не кіреді
Приход	Түсімдер, бастапқы қалдықтар, кіріске алулар және осы қоймаға ауыстырулар
Расход	Продажа бөліміндегі өткізулер, есептен шығарулар және осы қоймадан ауыстырулар

Қызыл ұяшық — теріс сома немесе сан, мысалы, қалдық минусқа кеткен: тауар жетпеген кезде өткізу Всё равно создать түймесімен сақталған.

Қай тауарлар түсім мен маржа әкелетінін мына мақаладан қараңыз: Қойма есептері: ABC-талдау және рентабельділік.

Тауар тарихы

1. Остатки бетінде тауар жолын басыңыз. Тауар атауымен «Номенклатура | …» беті ашылады.
2. Карточкаларды қараңыз: «сейчас · все склады» жазуы бар Остаток пен Стоимость остатка, сондай-ақ бірліктің Средняя себестоимость көрсеткіші.
3. Бір қойманың қозғалыстарын қарау үшін оны Все склады өрісінен таңдаңыз. Сүзгі тек кестені өзгертеді, карточкалар әрқашан барлық қойма бойынша есептеледі.
4. Құжатты ашу үшін Операция бағанындағы оның атауын басыңыз.

Карточкалар барлық қойма бойынша бүгінгі қалдықты көрсетеді, ал Остатки бетіндегі жол — бір қойма бойынша кезең соңындағы қалдықты, сондықтан сандар сәйкес келмеуі мүмкін.

Остатки бетінен келсеңіз, карточкалардың астында есеп жолындағы күн, қойма және қалдық жазылған «В отчёте на …» жолағы тұрады.

Баған	Нені көрсетеді
Дата	Операцияның күні мен уақыты
Склад	Операция өткен қойма
Операция	Құжат және оның нөмірі. Сілтеме-атау құжатты ашады
Количество	«+» — кіріс, «−» — шығыс
Себестоимость, ₸	Осы операциядағы бірліктің өзіндік құны
Сумма, ₸	Операцияның өзіндік құн бойынша сомасы
Остаток	Операциядан кейін қанша тауар қалды

Тауар бойынша әлі операция болмаса, кестенің орнында «Нет движений» деп жазылады. Есепке оралу үшін жоғарғы панельдегі навигация жолында Остатки басыңыз.

Нәтижені тексеру

• Құжат Проведён статусын алды — форманың жоғарғы жағында және өз қойындысындағы тізімде.
• Остатки бетінде құжат күні кіретін кезеңде керекті қойманың Приход немесе Расход мәні өзгерді, ал тауар тарихында осы құжаты бар жол пайда болды.
• Айырмашылығы бар өткізілген түгендеудің Данные документа блогында Оприходование излишков немесе Списание недостачи сілтемелері бар. Бұл құжаттар өткізіліп қойған және тек түгендеумен бірге өзгереді.

Жиі кездесетін қателер

Не көресіз	Себебі	Не істеу керек
Өткізуді сақтағанда «Товара не хватает на складе» терезесі	Қоймада тауар құжаттағыдан аз	Бұл ескерту. Всё равно создать өткізуді сақтайды, қалдық минусқа кетіп, Остатки бетінде қызылмен белгіленеді. Сменить склад Склад өрісіне қайтарады, қараңыз: Өткізу. Минус болмас үшін алдымен бастапқы қалдықтарды енгізіңіз немесе түсім рәсімдеңіз
Қойма формасында «Обязательное поле», «Максимум 255 символов» немесе «Максимум 500 символов»	Наименование мен Адрес міндетті, атауы — 255 таңбаға дейін, мекенжайы — 500 таңбаға дейін	Өрісті толтырыңыз немесе қысқартыңыз
Өткізуде немесе түсімде Склад өрісі сұр	Кестеде саны көрсетілген тауар жоқ	Товар позициясын қосып, санын көрсетіңіз
Браузер Склад, Откуда (склад) немесе Куда (склад) өрісін толтыруды сұрайды, не «Выберите склад.» немесе «Выберите склады отправителя и получателя.» шығады, құжат сақталмайды	Қойма таңдалмаған	Қойманы таңдап, қайта сақтаңыз
«Добавьте хотя бы одну позицию.»	Құжатта тауары бар жол жоқ. Бастапқы қалдықтарда — барлық жолдың саны нөл болғанда да: ондай жолдар ескерілмейді	Кестенің астында Добавить басып, Номенклатура таңдап, санын көрсетіңіз
«Количество должно быть больше 0.»	Жолда саны нөл	Санын көрсетіңіз немесе жолды себет белгішесімен жойыңыз
«Склад-источник и склад-получатель должны отличаться.»	Ауыстырудың екі өрісінде де бір қойма	Куда (склад) өрісінде басқа қойманы таңдаңыз
Провести түймесі жоқ	Құжат әлі сақталмаған	Сохранить как черновик басыңыз
Проведение инвентаризации терезесінде «не хватает остатка» белгісі, Провести белсенді емес	Түгендеу күнінен кейін тауар жұмсалып қойған, жетіспеушілікті есептен шығаруға ол жетпейді	Осы тауар бойынша кейінгі шығыс құжаттарын кері қайтарыңыз, түгендеуді өткізіңіз, содан кейін оларды қайта өткізіңіз
«Не удалось заполнить по остаткам»	Түгендеу кестесі есептік қалдықтармен толмады	Склад, Дата документа және Время тексеріңіз. Позицияларды Добавить түймесімен қосуға болады — есептік сандар сақтау кезінде есептеледі
Есептен шығаруда немесе кіріске алуда Сохранить как черновик және Распровести түймелері жоқ	Құжатты түгендеу құрған — онда Основание өрісі бар	Основание өрісіндегі сілтеме бойынша түгендеуді ашып, оны кері қайтарыңыз
Остатки бетінде «Ничего не найдено»	Кезең ішінде таңдалған қойма бойынша қалдық та, қозғалыс та жоқ	Кезеңді өзгертіңіз немесе Все склады таңдаңыз

Әрі қарай не істеу

• Қойма есептері: ABC-талдау және рентабельділік — қай тауарлар түсім мен маржа әкеледі.
• Жеткізушіден түсім — қойманы толтырудың кәдімгі жолы.
• Тауарлар мен қызметтер — тауар карточкалары, олардың түрі мен бағасы.